İktisat, insanların üretim, bölüşüm ve ilişkilerini kapsar. İslam’da ekonomi de bu faaliyetlerin ahlaki kurallarla yürütülmesini ister. Müslüman, iktisadi faaliyetlerinde helal dairede kalmalı, dürüst, adil, kanaatkâr ve cömert olmalıdır.
- Helal Kazanç: Hırsızlık, faiz, rüşvet gibi haram yollarla kazanç yasaklanmıştır. Kazanç meşru yollardan sağlanmalıdır.
- Dürüstlük ve Güvenilirlik: Peygamberimiz dürüst tüccarları övmüş, güvenilir olmayı teşvik etmiştir.
- Kanaatkârlık: İnsanın ihtiyaç dışı isteklerden uzak durması teşvik edilir.
- Cömertlik: Mal, Allah’ın bir lütfudur; sadaka ve zekât gibi yollarla ihtiyaç sahipleri gözetilmelidir.
- İsraf ve Cimrilikten Kaçınmak: İslam israfı da cimriliği de hoş görmemiş, dengeli harcamayı emretmiştir.
- Mülkiyet Hakkı: Bireysel mülkiyet doğaldır ancak mal Allah’ın emaneti kabul edilerek toplum yararına kullanılmalıdır.
Çalışmanın Önemi:
- Çalışmak ibadettir; dünya ve ahiret dengesi korunmalıdır.
- Helal kazanç, zenginlik ve infak teşvik edilmiştir.
- Hz. Peygamber (sav), çalışmanın ve alın teriyle kazancın önemini vurgulamıştır.
İşçi ve İşveren İlişkileri:
- İşçinin Hakları: Adaletli davranılmak, ücretinin zamanında ödenmesi, iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması.
- İşverenin Hakları: İşçinin verilen işi hakkıyla yapması, sorumluluk taşıması.
- İşçi-işveren ilişkileri hak ve adalet temeline dayanmalıdır.
İslam, ekonomik hayatta adil paylaşımı, sosyal dayanışmayı ve insan onurunu koruyan bir düzen kurmayı amaçlar. Gelir dağılımında adaletin sağlanması ve herkesin hakkına riayet edilmesi esastır.
