Konuşma Dili
Konuşma dili, günlük hayatta diğer insanlar ile iletişime geçerken kullandığımız dildir. Konuşma dilinde dil daha doğal hali ile kullanılmaktadır. Bu yüzden sözcüklerin doğru sıralanmasına, cümlelerin açık olmasına, dil bilgisi kurallarına uyup uymadığına dikkat edilmez.
Konuşma dilinde ses tonu, vurgu vb. şeyler dikkat çeker. Konuşma dilinde bölgeler ve yöreler arasında farklılıklar oluşabilir ve bu farklılıklara “ağız”, “şive” denir.
- Birden fazla konuşma dili vardır.
- Kesin kuralları yoktur.
- Bölgelere göre değişkenlik gösterir.
- Kullanımı bölgeseldir.
- Doğaldır.
- Kalıcı değildir. Sözlüdür.
Yazı Dili
Bir ülkede kullanılan şive ve ağızlar içerisinden biri yaygınlaşır. Yaygınlaşan dilin yazışmalarda kullanılması, bilim ve sanat eserlerinin bu dilde yazılması sonucu ortaya çıkan dile yazı dili adı verilir. Kısaca tanımlamak gerekirse; yazı dili, yazılı ürünlerde kullanılan dildir. Yazı dili, edebi dil olarak da kullanılmaktadır.
Günümüz Türkçesinde “İstanbul ağzı” hem ortak dil hem de yazı dilidir.
- Yapma dildir.
- Ortak tek bir yazı dili vardır.
- Dil bilgisi kurallarına bağlıdır.
- Kullanımı daha geniştir.
- Tüm ülkenin ortak dilidir.
- Kalıcıdır. Kültür ve edebiyat dilidir.
Örnekler
- İyakşamlar => İyi akşamlar
- Bi dakka => Bir dakika
- Geri gelcem => Geri geleceğim
