Ünsüz Türemesi Nedir?
Ünsüz türemesi; sözcükte olmamasına rağmen sözcüğe ek getirildiği zaman ya da başka bir sözcükle birleşmesi sırasında sessiz bir harfin ortaya çıkmasına denir. Bu ses olayı genellikle Arapça kökenli sözcüklerde görülmektedir. Aynı zamanda bu ses olayına ünsüz ikizleşmesi adı da verilmektedir.
📚 EK BİLGİ: “etmek, olmak, eylemek” gibi yardımcı fiillerle birlikte kullanıldıklarında sözcüğün sonundaki ünsüz harfte türeme meydana gelmektedir. Ünsüz türemesi meydana gelen bu sözcükler her zaman bitişik yazılır. Örneğin;
- Af – etmek = Affetmek
- His – etmek = Hissetmek
- Ret – eylemek = Reddeylemek
- Hal – olmak = Hallolmak
- Zan – etmek = Zannetmek
Ünsüz Türemesine Örnekler
- sır – ını ➡= sırrını
- hak – ım ➡ hakkım
- tıb – i ➡ tıbbi
- şık – ı ➡ şıkkı
- af – ı ➡ affı
- af – etmek ➡ affetmek
- had – i ➡ haddi
- red – i ➡ reddi
- zan – ımca ➡ zannımca
- zam – ı ➡ zammı
- Çin Sed – i ➡ Çin Seddi
- his – et ➡ hisset
- hat – ı ➡ hattı
📌NOT: “sırılsıklam” ve “çırılçıplak” sözcüklerinde hem sesli hem sessiz türemesi bulunur.
