Bikifi

Mutlak Değer

📅 25 Ekim 2021|♻ 18 Eylül 2025
Bikifi

Bikifi’de aç → Reklamsız, kesintisiz öğren!

Reklamsız, odaklanmış çalışma

Notunu favorilerine kaydet ve kaybetme

Kaldığın yerden otomatik devam et

Not çalışma yüzdeni otomatik takip et

Tamamen ÜCRETSİZ→250 000+ öğrenciye katıl, ders çalış, yorum yap!

Güncel
Mutlak Değer

Konu Özeti

Gerçek sayının sayı doğrusunda sıfır noktasına olan uzaklığına sayının mutlak değeri denir. x bir sayı ise mutlak değeri "|x|" ile gösterilir.

Bu konuda
  • Mutlak değerin tanımını ve geometrik yorumunu
  • Mutlak değerle birlikte denklem ve eşitsizlik kurmayı
öğreneceksiniz.
Reklamsız Bikifi Mobil Uygulaması!
Mutlak Değer

∣x∣={x,x>0 ise0,x=0 ise−x,x<0 ise|x| = \begin{cases} x, & x>0 \text{ ise} \\ 0, & x=0 \text{ ise} \\ -x, & x<0 \text{ ise} \end{cases}

olarak tanımlanır.

Mutlak değer içindeki ifadenin gerçek sayı değeri 0 veya 0’dan büyükse mutlak değer dışına aynı çıkar. Fakat sayının değeri 0’dan küçük ise mutlak değer dışına çıkarken pozitif değer olması için negatif (-) işareti eklenerek çıkarılır.

  • a>0  ⟹  ∣a∣=aa>0 \implies |a|=a
  • |5|=5
  • a<0  ⟹  ∣a∣=−aa<0 \implies |a|={-}a
  • |-5|=-(-5)=5

Mutlak Değerin Özellikleri

x ve y reel sayı ise

  1. ∣x∣≥0 |x| \ge 0
  2. |x|=|-x|
    |x-y|=|y-x|
  3. |xn|=|x|n
  4. k>0 için |k.x|=k.|x|
  5. |x.y|=|x|.|y|
    ∣xy∣=∣x∣∣y∣, (y≠0)|{x\over y}|={|x|\over |y|},\space (y\neq0)
  6. ∣x+y∣≤∣x∣+∣y∣|x+y|\leq|x|+|y|(Üçgen eşitsizliği)

Birinci Dereceden Mutlak Değerli Denklem ve Eşitsizlikler

Mutlak Değerli Denklemler

Mutlak değer bulunan denklemlere mutlak değerli denklemler denir. |x|=9 denkleminde x değişkeni 9 ve -9 olmak üzere iki farklı değer alır. Fakat |x| ifadesi sadece pozitif değer alır.

Özetlersek: x ve a reel sayı olmak üzere

  • a≥\ge0 için |x|=a veya x=-a olur.
  • a<0 için |x|=a ise denklemin çözüm kümesi boş küme olur ve ÇK=∅\varnothing olarak yazılır.
  • |x|=|y|   ⟹  \implies x=y veya x=-y olur.
  • |x|=y   ⟹  \implies x=y veya x=-y olur. x=y ve x=-y denklemleri ayrı ayrı çözülür ve bulunan kökler(x1, x2 ,…) yerine yazıldığında y≥y \ge 0 durumunu sağlıyorsa çözüm kümesine dahil edilir.

Son yazdığımız özelliği aşağıdaki örnekte inceleyelim.

Örnek: |4x-7|=2x+5 denkleminin çözüm kümesini bulunuz.

4x−7=2x+54x−7=−2x−52x=126x=2x=6x=13\begin{matrix} {4x-7= 2x+5} & {4x-7 = -2x-5} \\ {2x = 12} & 6x=2 \\ x=6 & x= {1\over 3} \end{matrix}

olur. Bir değişken hem mutlak değer içinde hem de dışarıda kullanılmış ise, ilk denklemde yerine yazarak sağlaması yapılmalıdır. Mutlak değer negatif işaretli olamayacağı için kontrol edilmelidir.
6 ve 1/3 değeri denklemi sağladığı için ÇK={1/3, 6} olur.

Mutlak Değerli Eşitsizlikler

Mutlak değerli ifade eşitsizlik şeklinde ise mutlak değerli eşitsizlik denir. Mutlak değerli eşitsizlikler mutlak değerin tanımına göre çözülür.

I)a≥\ge0 olmak üzere |x| ≤a   ⟺   −a≤x≤a\leq a \space \iff \space -a\leq x \leq a

Örnek olarak |2x-4| ≤\leq 2 eşitsizliğinin çözüm kümesinin bulalım.

∣2x−4∣≤2  ise  −2≤2x−4≤2|2x{-}4| \leq 2 \space \text{ ise } \space {-}2 \leq 2x{-}4 \leq 2

olur.

−2≤2x−4≤22≤2x≤61≤x≤3\begin{matrix} {{-}2 \leq 2x-4 \leq 2} \\ {2 \leq 2x \leq 6} \\ {1 \leq x \leq 3} \end{matrix}

şeklinde yazılır. Ç.K = [1, 3] olur.

II)a≥\ge 0 olmak üzere |x| ≥a  ⟺  x≥a veya x≤−a\ge a \iff x \ge a \text{ veya } x \leq -a

Örnek olarak |3x-12| ≥\ge 9 eşitsizliğinin çözüm kümesinin bulalım.

3x−12≥9 veya 3x−12≤−93x≥213x≤3x≥7x≤1\begin{matrix} {3x-12 \ge 9} &\text{ veya } {3x-12 \leq -9} \\ {3x \ge 21} & 3x\leq 3 \\ x\ge7 & x\leq 1 \end{matrix}


Ç.K= (−∞,1]∪[7,∞)(-\infty, 1] \cup [7, \infty) veya Ç.K= R−(1,7)R-(1,7) olur.

III) x∈R  ve  a,b∈R+x \in R \space \text{ ve } \space a, b \in R^+ olmak üzere a≤∣x∣≤b  ⟺  (a≤x≤b veya −b≤x≤−a)a\leq |x|\leq b \iff ( a\leq x\leq b \text{ veya } -b \leq x \leq -a) olur.

Örnek olarak 3<∣3x−6∣≤9 3 < |3x-6| \leq 9 eşitsizliğinin çözüm kümesinin bulalım.

3<3x−6≤9 veya −9≤3x−6≤−31<x−2≤3−3≤x−2<−13<x≤5−1≤x<1\begin{matrix} {3< 3x-6 \leq 9} &\text{ veya } {-9 \leq 3x-6 \leq -3} \\ {1< x-2 \leq 3} & {-3 \leq x-2 < -1} \\ {3<x \leq 5} & {-1\leq x < 1} \end{matrix}

Bu durumda C\cK=(3,5]∪[−1,1)ÇK=(3, 5] \cup [-1, 1) olur.

IV)∣x∣≤∣y∣  ⟹  x2≤y2|x| \leq |y| \implies x^2 \leq y^2 olur.

Bu yazıda bulunan terimler ayrıca anlatılmamıştır. Bu yazıdaki bir terimin ayrıca anlatılmasını istiyorsanız aşağıdaki yorum kısmından bize ulaşabilirsiniz.
Sistememizde bu yazıda bahsi geçen kişilere ait bir biyografi bulunamamıştır.
Bikifi Logo
Copyright © 2026 Bikifi
Star Logotiktok LogoPinterest LogoInstagram LogoTwitter Logo